देहूगावात संत तुकाराम महाराज पालखीचे पारंपरिक सीमोल्लंघन उत्साहात संपन्न

देहूतील पवित्र सीमोल्लंघन सोहळा

विजयादशमीचा पावन सण. जगद्गुरू संत तुकाराम महाराज यांच्या पावन कर्मभूमीत, देहूगावात यंदाचा पारंपरिक सीमोल्लंघन सोहळा अत्यंत भक्तिभावाने पार पडला. पवित्र इंद्रायणीच्या तीरावर हा वार्षिक सोहळा अनुभवण्यासाठी भाविक आणि वारकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. निमित्त होते दसऱ्याचे. या मंगल दिनी संत तुकाराम महाराजांच्या चांदीच्या पादुका आकर्षक फुलांनी सजवलेल्या पालखीत विराजमान करण्यात आल्या होत्या.

मुख्य मंदिर प्रांगणातून पालखी बाहेर पडताच अवघा परिसर टाळ-मृदंगाच्या गजराने दुमदुमला. हरिनामाचा जयघोष उसळला. वारकऱ्यांनी हातात भगवे ध्वज घेऊन ज्ञानोबा-तुकाराम आणि श्री विठ्ठल नामाचा एकच गजर केला. देहूगावातील रस्ते भाविकांनी मनोभावे सजवले होते. पालखी मार्गावर माऊलींच्या पादुकांचे दर्शन घेण्यासाठी नागरिकांनी मोठी गर्दी केली होती.

शमी पूजन आणि सोने वाटपाचा सोहळा

शतकानुशतके चालत आलेली परंपरा आजही देहूत तितकीच जिवंत आहे. पालखी सोहळा वाजतगाजत गावाच्या पारंपरिक सीमेकडे मार्गस्थ झाला. दसऱ्याच्या दिवशी सीमोल्लंघन करणे हे आध्यात्मिक विजय आणि शुद्धतेचे प्रतीक मानले जाते. पालखी पवित्र स्थळी पोहोचली. तिथे संस्थानचे विश्वस्त, मानकरी आणि पुरोहितांनी वेदोक्त मंत्रोच्चारात शमी वृक्षाचे विधिवत पूजन केले.

या वेळी भाविकांनी पालखीवर भरभरून पुष्पवृष्टी केली. परस्परांना आपट्याची पाने देऊन सोन्यासारखे प्रेम आणि सदिच्छा वाटल्या. ग्रामस्थांनी एकमेकांना आलिंगन दिले आणि दसऱ्याच्या शुभेच्छा दिल्या. आनंद ओसंडून वाहत होता. शमी पूजनानंतर सायंकाळी मुख्य आरती संपन्न झाली आणि उपस्थित सर्व भाविकांना महाप्रसादाचे वाटप करण्यात आले.

वारकरी परंपरा आणि अखंड वारसा

देहूतील सीमोल्लंघन सोहळ्याला वारकरी संप्रदायात फार मोठे आध्यात्मिक महत्त्व आहे. संत तुकाराम महाराजांनी आपल्या अमर अभंगांच्या माध्यमातून समाजाला विठ्ठलभक्ती आणि समतेची शिकवण दिली. हा विचार आजही प्रत्येकाच्या मनात घर करून आहे. पूर्वजांनी घालून दिलेली ही भक्तीची परंपरा देहूचे ग्रामस्थ आणि वारकरी आजही तितक्याच निष्ठेने आणि शिस्तीने जपत आहेत.

पालखी सोहळा शांततेत पार पडावा यासाठी स्थानिक प्रशासन आणि पोलीस विभागाकडून चोख बंदोबस्त ठेवण्यात आला होता. ज्येष्ठ भाविकांच्या सोयीसाठी मार्गावर रुग्णवाहिका, वैद्यकीय पथके आणि पिण्याच्या पाण्याचे टँकर सज्ज होते. सीमोल्लंघनाचे धार्मिक विधी गावाबाहेर शांततेत पूर्ण झाले. त्यानंतर पालखी पुन्हा मोठ्या जयघोषात मुख्य मंदिराकडे परतली.

तीर्थक्षेत्रांमधील भक्तिमय वातावरण

देहूतील हा सोहळा दसऱ्यानंतर येणाऱ्या पापांकुशा एकादशीच्या भक्तिमय वातावरणाशी जोडला गेला आहे. या पवित्र काळात देहूमध्ये पादुकांचे दर्शन झाल्यामुळे भाविकांनी मनापासून समाधान व्यक्त केले. आता ओढ पंढरीची आहे. हा सोहळा अनुभवल्यानंतर अनेक वारकरी पंढरपूरकडे श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मातेच्या दर्शनासाठी आणि एकादशी व्रतासाठी रवाना झाले आहेत.