विजयादशमीनिमित्त पंढरपूरच्या श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात २ टन फुलांची आकर्षक आरास

विजयादशमीच्या मुहूर्तावर पंढरी नगरी भक्तिरसात न्हाऊन निघाली. साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असलेल्या दसऱ्याला विठूरायाच्या दर्शनासाठी हजारो भाविक पंढरपुरात दाखल झाले असून श्री विठ्ठल रुक्मिणी मंदिरात तब्बल दोन टन ताज्या आणि सुगंधी फुलांची देखणी आरास साकारण्यात आली आहे. विठुरायाचा आणि रुक्मिणी मातेचा गाभारा, सोळखांबी तसेच चारखांबी मंडपात करण्यात आलेल्या या कलात्मक पुष्पसजावटीने अवघा मंदिर परिसर उजळून निघाला.

पुण्याचे भाविक राम जांभूळकर यांची पुष्पसेवा

ही निस्सीम भक्तीची सेवा आहे. पुण्याचे विठ्ठलभक्त राम जांभूळकर यांनी ही विलोभनीय पुष्पसजावट पूर्णपणे विनामूल्य भावनेतून विठ्ठल-रुक्मिणीच्या चरणी अर्पण केली असून अनेक वर्षांपासून सणावाराला पंढरीच्या मंदिरात पुष्पसेवा देण्याची त्यांची अखंड परंपरा आहे. कारागिरांनी रात्रभर राबून सकाळच्या दर्शनापूर्वी ही सजावट पूर्ण केली. गाभाऱ्यात पिवळ्या, केशरी, पांढऱ्या आणि जांभळ्या फुलांच्या सुंदर छत्राखाली विठुरायाचे साजिरे रूप पाहून भाविक कृतकृत्य झाले.

पंचवीस प्रकारच्या विविध फुलांचा वापर

दसऱ्याला झेंडूचे पारंपरिक महत्त्व अनन्यसाधारण असते. त्यामुळेच पिवळा आणि भगवा झेंडू मुख्य आधार ठेवत २० ते २५ प्रजातींची देशी-विदेशी फुले आणि देखणी पाने यांचा सुरेख वापर या सजावटीत करण्यात आला आहे:

• पारंपरिक फुले: झेंडू, गुलाब, शेवंती, अष्टर आणि तगर.
• विशेष प्रजाती: ऑर्किड, अँथुरियम, कार्नेशन, सूर्यफूल, लक्ष्मी कमळ, ब्लू डेझी आणि पिंक डेझी.
• सुगंधी फुले: जाई, जुई आणि गुलछडी (रजनीगंधा).
• शोभिवंत पाने: अशोकाची पाने, कामिनी, जिप्सोफिला, मनीप्लांट आणि ड्रॅसिना.

या फुलांनी सोळखांबी आणि चारखांबी मंडपाचे खांब, कमानी आणि चांदीचे उंबरे अगदी उठून दिसत आहेत. पुरातन पाषाणातील मंदिराचे सौंदर्य यामुळे आणखी खुलून आले.

पापांकुशा एकादशीनिमित्त भाविकांची गर्दी

पंढरीत एकादशीची लगबग सुरू झाली आहे. विजयादशमीच्या दुसऱ्याच दिवशी, म्हणजेच २१ ऑक्टोबरला येणाऱ्या पापांकुशा एकादशीसाठी हजारो वारकरी आधीच पंढरपुरात दाखल झाले असून माऊलींच्या दर्शनासाठी पहाटेपासूनच भाविकांची रीघ लागली आहे. दर्शन रांगेत अखंड सुरू असलेल्या "राम कृष्ण हरी" नामघोषाने आणि संतांच्या अभंगवाणीने अवघे मंदिर दुमदुमून गेले.

दर्शन व्यवस्था आणि मंदिराची दैनंदिन वेळ

दर्शन व्यवस्था सुरळीत ठेवण्यावर भर आहे. पंढरीत भाविकांची गैरसोय होऊ नये म्हणून श्री विठ्ठल रुक्मिणी मंदिर समितीने पदस्पर्श आणि मुख दर्शनाच्या दोन्ही रांगा नियमितपणे सुरू ठेवल्या आहेत. मंदिराचे नित्य धार्मिक विधी परंपरेनुसार सुरू आहेत:

• काकड आरती: पहाटे ४:३० वाजता देवाला जागे करण्यासाठी संपन्न होते.
• नित्यपूजा आणि पंचामृत पूजा: काकड आरतीनंतर सकाळच्या वेळेत केली जाते.
• संध्या आरती: सूर्यास्ताच्या वेळी सायंकाळी संपन्न होते.
• शेज आरती: रात्री ११:०० वाजता दैनंदिन दर्शन समाप्तीनंतर होते.

रांगेत भाविकांसाठी पिण्याचे पाणी आणि सावलीची उत्तम सोय करण्यात आली आहे. भाविक मंदिर समितीच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून पास घेऊ शकतात किंवा थेट सर्वसाधारण दर्शन रांगेतून विठुरायाचे दर्शन घेऊ शकतात.