वज्रलेप संवर्धन प्रक्रियेनंतर पंढरपुरात श्री विठ्ठल-रुक्मिणी दर्शन पूर्ववत सुरू

पंढरीच्या विठुरायाचे आणि रुक्मिणी मातेच्या मूर्तींचे संवर्धन तसेच वज्रलेपाचे काम अखेर पूर्ण झाले आहे. शनिवार, २६ सप्टेंबर २०२६ रोजी पहाटेच्या प्रसन्न प्रहरी मंदिराची महाद्वारे भाविकांसाठी पूर्ववत उघडण्यात आली. कवाडे उघडताच अवघी पंढरी 'ज्ञानोबा माऊली तुकाराम' आणि 'विठ्ठल विठ्ठल' अशा जयघोषाने दुमदुमून गेली. लाडक्या सावळ्या परब्रह्माच्या दर्शनासाठी वारकऱ्यांच्या डोळ्यांचे पारणे फिटले आणि दर्शनासाठी एकच गर्दी झाली.

तीन दिवसीय संवर्धन प्रक्रिया यशस्वीरीत्या पूर्ण

या संवर्धन कामासाठी २३ ते २५ सप्टेंबर दरम्यान भाविकांचे दर्शन तात्पुरते बंद ठेवण्यात आले होते. पुरातत्त्व विभाग (एएसआय) आणि मूर्ती अभ्यासकांच्या देखरेखीखाली हे काम अतिशय शास्त्रोक्त रीतीने पार पडले आहे. शेकडो वर्षांपासून नित्य होणारे अभिषेक, पंचामृत स्नान आणि लाखो वारकऱ्यांचा निस्सीम चरणस्पर्श यामुळे प्राचीन पाषाणाची झीज होते. नेमकी हीच झीज रोखण्यासाठी ठरावीक कालावधीनंतर वज्रलेप व संवर्धन प्रक्रिया केली जाते.

या प्रक्रियेत मूर्तींवरील अगदी सूक्ष्म भेगा तपासून त्यावर नैसर्गिक व रासायनिक लेप दिला गेला. त्यामुळे पाषाणाला ओलाव्यापासून उत्तम संरक्षण मिळते आणि मूर्तींचे मूळ रूपही सुरक्षित राहते. ही संवर्धन प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर शास्त्रोक्त धार्मिक विधी आणि विधीवत पूजा पार पडली, अन् त्यानंतरच मंदिर दर्शनासाठी मोकळे करण्यात आले.

चरणस्पर्श आणि मुखदर्शन पूर्ववत

संवर्धनाचे काम मार्गी लागताच विठ्ठल भक्तांसाठी नेहमीप्रमाणे दोन्ही दर्शन व्यवस्था पुन्हा सुरू झाल्या आहेत:

• चरणस्पर्श दर्शन: भाविकांना थेट गाभाऱ्यात जाऊन विठूरायाच्या आणि रुक्मिणी मातेच्या चरणांवर लीलया माथा टेकवून दर्शन घेता येत आहे. नव्याने लेपन झाल्यामुळे मूर्तीला त्रास होणार नाही अशा रीतीने शांततेत दर्शन घेण्याचे आवाहन मंदिर प्रशासनाने केले आहे.
• मुखदर्शन: ज्या भाविकांना कमी वेळेत दर्शन हवे आहे, त्यांच्यासाठी मुखदर्शनाची रांग अविरत सुरू आहे.

दैनंदिन पूजा आणि आरतीची वेळ

मंदिरातील सर्व दैनंदिन नित्योपचार आता वेळेनुसार पूर्ववत सुरू करण्यात आले आहेत:

• काकड आरती: पहाटे ४:३० ते ५:००
• नित्य महापूजा: पहाटे ५:०० ते ६:००
• माध्यान्ह पूजा व नैवेद्य: सकाळी ११:०० ते ११:३०
• धूपारती: संध्याकाळी ६:४५ ते ७:१५
• शेजारती: रात्री ११:००

भाविकांसाठी उपयुक्त सूचना

सध्या आषाढी वारी संपलेली असून कार्तिकी वारीला काही आठवड्यांचा कालावधी शिल्लक आहे. पंढरपुरात गर्दी आता तुलनेने नियंत्रणात आहे. त्यामुळे ज्येष्ठ नागरिक आणि कुटुंबासह येणाऱ्या भाविकांसाठी शांततेत दर्शन घेण्याची ही अगदी अनुकूल वेळ आहे. भाविकांनी रांगेचे नियम पाळावेत आणि पवित्र चंद्रभागा स्नानानंतर मंदिर परिसरात स्वच्छता राखून दर्शन व्यवस्थेचा लाभ घ्यावा.