ज्येष्ठ वारकरी विठ्ठल वरकुटे यांचे निधन

ज्येष्ठ वारकरी विठ्ठल वरकुटे यांचे विठ्ठलचरणी विलीनीकरण

ज्येष्ठ वारकरी विठ्ठल वरकुटे यांचे दुःखद निधन झाले आहे. त्यांनी उभे आयुष्य श्री विठ्ठल आणि रुक्मिणी मातेच्या सेवेत वेचले. त्यांच्या या अचानक जाण्याने वारकरी संप्रदाय आणि भाविकांमधून तीव्र हळहळ व्यक्त होत आहे.

पारंपारिक वारी मार्गावर ते कायम दिसायचे. दिंडीत अभंग गात संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांचे विचार त्यांनी जनमानसात रुजवले. तरुणांना ते परंपरेचे तत्त्वज्ञान अगदी सहजतेने सांगत. अनेक वारकऱ्यांनी त्यांच्या या निस्सीम भक्तीला भावपूर्ण श्रद्धांजली वाहिली आहे. दैनंदिन भजन आणि रिंगण सोहळ्यात त्यांची उणीव नक्कीच जाणवेल. पण त्यांनी दिलेली वारकरी शिकवण भाविकांच्या हृदयात कायम जिवंत राहील.

इंदिरा एकादशी आणि दर्शन व्यवस्था

एकीकडे संप्रदाय हे दुःख पचवत असताना, पंढरपूरमध्ये उद्या साजऱ्या होणाऱ्या पवित्र इंदिरा एकादशीची लगबग सुरू आहे. हजारो भाविक कडक उपवास करून श्री विठ्ठलाच्या नामाचा गजर करत आहेत. वारकरी परंपरेत इंदिरा एकादशीला मोठे आध्यात्मिक महत्त्व आहे. या व्रतामुळे पूर्वजांना मुक्ती मिळते अशी दाट श्रद्धा आहे. त्यामुळे भाविक आहाराचे नियम पाळतात आणि हरिपाठ ऐकण्यात आपला संपूर्ण दिवस व्यतीत करतात.

पंढरपूरमध्ये येणाऱ्या भाविकांनी श्री विठ्ठल आणि रुक्मिणी मातेच्या मूर्तींवर सुरू असलेल्या रासायनिक लेपन (वज्रलेप) प्रक्रियेची आवर्जून नोंद घ्यावी. याच महत्त्वाच्या कामासाठी मंदिर दर्शनासाठी तीन दिवस बंद ठेवण्यात आले आहे. या वज्रलेपामुळे प्राचीन मूर्तींचे झिजेपासून रक्षण होते. परिणामी भविष्यातील भाविकांसाठी त्यांचे योग्य संवर्धन सुनिश्चित होते.

त्यामुळे यंदा भाविकांनी बाहेरूनच दर्शन घ्यावे आणि कीर्तन तसेच माऊलींच्या गजरातून या एकादशीचा आनंद लुटावा. चंद्रभागेच्या तीरावर आजही टाळ-मृदंगाचा निनाद घुमत आहे. प्रत्यक्ष दर्शन घडले नाही तरी काय झाले? वारकऱ्यांची अथांग भक्ती आणि सावळ्या विठुरायाशी असलेली मानसिक जोड हेच या महान संप्रदायाचे खरे सार आहे.