पंढरपूर कॉरिडॉर: बाधितांच्या दाव्यांसाठी पंढरपुरातच भूसंपादन कार्यालय सुरू

स्थानिक नागरिक आणि व्यापाऱ्यांसाठी प्रशासनाने मोठे पाऊल उचलले आहे. श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर परिसर विकास व कॉरिडॉर प्रकल्पातील बाधित मालमत्तांचे दावे, हरकती आणि नुकसानभरपाईचे काम आता पंढरपुरातच स्वतंत्र भूसंपादन कार्यालयातून चालेल. पूर्वी नागरिकांना कागदपत्र पडताळणी व सुनावणीसाठी ७० किलोमीटर दूर सोलापूर जिल्हा मुख्यालयात जावे लागत होते. हा त्रास आता संपला. पंढरपुरातच ही व्यवस्था झाल्याने शेकडो स्थानिक कुटुंबांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

स्थानिक पातळीवर दावे आणि सुनावणीची सोय

मंदिर परिसरातील विकास आराखड्यात बाधित होणाऱ्या ६०० हून अधिक निवासी व व्यावसायिक मिळकतींसाठी हे कार्यालय सुरू करण्यात आले आहे. महसूल विभागाचे अधिकारी येथे उपस्थित राहतील. ते मालकी हक्काची कागदपत्रे, मोजणी तपशील आणि संमतीपत्रांची पडताळणी जागेवरच करतील. मध्यस्थांची आता गरज नाही. स्थानिक व्यापारी आणि रहिवासी थेट अधिकाऱ्यांशी चर्चा करून मूल्यांकन समजून घेऊ शकतात आणि आपल्या बँक खात्यांचा तपशील नोंदवू शकतात.

नुकसानभरपाईचे स्वरूप आणि जागेचे दर

बाधित जागा आणि बांधकामांच्या भरपाईसाठी प्रशासनाने निश्चित नियमावली तयार केली आहे. ताज्या माहितीनुसार खालीलप्रमाणे तरतुदी करण्यात आल्या आहेत:

• व्यावसायिक मिळकती: मुख्य दर्शन मार्गावरील आणि बाजारपेठेतील व्यावसायिक जागांसाठी अधिकृत दर रचनेनुसार प्रति चौरस मीटर सुमारे ४० हजार रुपयांपर्यंत तरतूद प्रस्तावित आहे.
• निवासी जागा: रस्त्यांच्या रुंदीकरणात बाधित होणाऱ्या पारंपरिक वाडे व निवासी घरांसाठी प्रति चौरस मीटर सुमारे २० हजार रुपयांपर्यंत भरपाईचे प्रमाण निश्चित करण्यात आले आहे.
• पुनर्वसन सहाय्य: पिढ्यानपिढ्या पंढरीत येणाऱ्या वारकऱ्यांची सेवा करणाऱ्या लहान व्यावसायिकांच्या पुनर्वसनासाठी विशेष सहकार्याची भूमिका प्रशासनाने घेतली आहे.

कागदपत्रांची पडताळणी होताच भरपाईचा मार्ग मोकळा होईल. संमती देणाऱ्या मिळकतधारकांच्या बँक खात्यात थेट भरपाईची रक्कम जमा करण्यात येईल, असे प्रशासकीय सूत्रांनी स्पष्ट केले आहे.

वारकरी सेवा आणि शहराचा वारसा यांचा समतोल

पंढरपूर हे कोट्यवधी भाविकांचे माहेरघर आणि अढळ श्रद्धास्थान आहे. विठ्ठलनामाचा गजर करत आषाढी वारी तसेच आगामी १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी येणाऱ्या कार्तिकी वारीच्या काळात लाखो वारकरी पंढरपुरात दाखल होतात. त्या गर्दीत मंदिर परिसरातील अरुंद गल्ल्यांमध्ये नियंत्रण ठेवणे कठीण होते. भाविकांसाठी प्रशस्त मार्ग, दर्शन मंडप आणि आवश्यक नागरी सुविधा निर्माण करणे हा कॉरिडॉर प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश आहे. स्थानिकांचे हितही जपले पाहिजे. त्याचबरोबर पंढरपूरच्या मूळ रहिवाशांवर अन्याय होणार नाही याची काळजी घेणे गरजेचे आहे. स्थानिक पातळीवर कार्यालय सुरू झाल्यामुळे नागरिक आणि प्रशासनात थेट संवाद राहील आणि प्रक्रिया पारदर्शक होण्यास मदत होईल.

बाधित मिळकतधारकांसाठी आवश्यक कागदपत्रे

भूसंपादनाच्या नोटिसा मिळालेल्या नागरिकांनी तातडीने पुढे यावे. त्यांनी कार्यालयीन वेळेत पंढरपुरातील कार्यालयात जाऊन पुढील कागदपत्रे सादर करण्याचे आवाहन प्रशासनाने केले आहे:

• नगरपरिषद मालमत्ता कर पावती आणि अद्ययावत नगर भूमापन उतारा (सिटी सर्व्हे पीआर कार्ड किंवा सातबारा).
• बँक खात्याशी जोडलेले आधार कार्ड आणि पॅन कार्डची प्रत.
• वारसा हक्काची नोंद, खरेदीखत किंवा अधिकृत बांधकाम परवानगीची मूळ व साक्षांकित कागदपत्रे.
• व्यावसायिक गाळेधारक किंवा भाडेकरू असल्यास अधिकृत भाडेकरार अथवा व्यवसायाचे पुरावे.

कार्तिकी एकादशीच्या उत्सवाची लगबग सुरू होण्यापूर्वी मिळकतधारकांनी आपले कागदपत्र वेळेत सादर करावेत. वेळ पाळणे गरजेचे आहे. यामुळे अडचणींशिवाय भरपाई प्रक्रिया सुरळीत पुढे नेता येईल.