पंढरपुरात यंदा बैलपोळा साधेपणाने साजरा; २३ ते २५ सप्टेंबर दरम्यान दर्शन बंद

पंढरपुरात बैलपोळ्याचा पारंपरिक उत्साह

कृषी संस्कृतीचा प्राण म्हणजे आपला बैलपोळा. यंदा पंढरीत हा सण साधेपणाने आणि भक्तीभावाने साजरा झाला. वर्षभर राबणाऱ्या बैलांचे ऋण फेडण्याचा हा दिवस. संपूर्ण महाराष्ट्रात तो मोठ्या उत्साहात साजरा होतो. पंढरपुरात मात्र मिरवणुकांऐवजी पारंपरिक पूजा आणि शांततापूर्ण भक्तीला महत्त्व दिले गेले. निसर्गाशी एकरूप व्हा आणि भूतदया बाळगा, असा वारकरी संप्रदायाचा विचार आहे. हीच माउलींची शिकवण पोळ्याच्या निमित्ताने पुन्हा अनुभवता आली.

मंदिर समितीच्या गोशाळेत गोपूजन

श्री विठ्ठल रुक्मिणी मंदिरे समितीने त्यांच्या अधिकृत गोशाळेत मुख्य गोपूजन केले. समितीचे सदस्य आणि पुरोहितांनी परंपरेनुसार गोधनाची पूजा केली. आज बैलांना स्वच्छ आंघोळ घातली गेली. त्यांना सुंदर सजवून पुरणपोळीचा गोड नैवेद्य दिला. शेती आणि परमार्थाची किती सुंदर सांगड संत तुकाराम महाराजांनी आपल्या अभंगांतून घातली आहे! बळीराजा आणि वारकरी यांचे हेच अतूट नाते आज पाहायला मिळाले.

श्री विठ्ठलाचे विलोभनीय रूप आणि नित्योपचार

बैलपोळ्याचे औचित्य साधून मुख्य मंदिरात सावळ्या परब्रह्माला आणि रुक्मिणी मातेला खास पोशाख परिधान केला होता. त्यांचे पारंपरिक सुवर्ण अलंकार विलोभनीय दिसत होते. आषाढीची वर्दळ संपली आहे. आणि कार्तिकी वारीला अजून अवकाश आहे. त्यामुळे सध्या पंढरीत नेहमीची शांतता आहे. विठ्ठलनामाचा गजर करत राज्यभरातील भाविक शांततेत दर्शन घेण्यासाठी, तसेच काकड आरती अनुभवण्यासाठी गर्दी करत आहेत.

भाविकांसाठी महत्त्वाची सूचना: मूर्ती संवर्धनासाठी दर्शन बंद

तुम्ही जर पंढरपूरला येण्याचा विचार करत असाल, तर मंदिर प्रशासनाची ही सूचना नक्की वाचा. श्री विठ्ठल आणि रुक्मिणी मातेच्या प्राचीन मूर्तींवर रासायनिक लेपन (वज्रलेप) केले जाणार आहे. उच्च न्यायालयाच्या निर्णयानंतर आणि पुरातत्व विभागाच्या सल्ल्यानुसार हे काम होईल. यामुळे २३ सप्टेंबर ते २५ सप्टेंबर २०२६ या तीन दिवसांत मंदिरातील मुखदर्शन आणि पदस्पर्श दर्शन पूर्णपणे बंद राहील.

मूर्तींची झीज रोखण्यासाठी ही प्रक्रिया खरोखरच आवश्यक आहे. त्यामुळे यात्रेचे नियोजन करताना या तारखा लक्षात घ्या. गैरसोय टाळण्यासाठी या तीन दिवसांत भाविकांनी पंढरपूरला येणे टाळावे. संवर्धनाचे काम पूर्ण झाले की दर्शन व्यवस्था पूर्वीप्रमाणेच सुरळीत सुरू होईल.