पंढरीत भक्तीला धर्माच्या सीमा नाहीत: मुस्लिम कारागिराकडून रुक्मिणी मातेच्या दागिन्यांची डागडुजी

इंदिरा एकादशीनंतर नवरात्रोत्सवाची तयारी

काल इंदिरा एकादशीचा पवित्र सोहळा पार पडला. यामुळे अवघी पंढरी वारकरी आणि भाविकांच्या गर्दीने फुलून गेली आहे. विठ्ठल-रुक्मिणीच्या दर्शनाची आस आणि मुखातून चाललेला विठ्ठलनामाचा गजर, यामुळे संपूर्ण वातावरण अगदी भक्तीमय झालंय. एकादशीची सांगता होताच मंदिर समितीला आगामी शारदीय नवरात्रोत्सवाचे वेध लागलेत. या उत्सवात माऊलीला आणि रुक्मिणी मातेला जुन्या, प्राचीन सोन्या-चांदीच्या दागिन्यांनी मढवलं जातं. साहजिकच, या मंगल सोहळ्यापूर्वी मौल्यवान दागिन्यांची डागडुजी आणि स्वच्छता करणं महत्त्वाचं असतं.

सेवेची ४० वर्षांची परंपरा

या प्राचीन दागिन्यांच्या डागडुजीचं काम एका मुस्लिम कारागिराकडे आहे. हे ऐकून थोडं नवल वाटेल. पण हेच खऱ्या सामाजिक सलोख्याचं आणि निस्वार्थ सेवेचं लोभस रूप आहे. गेल्या तब्बल ४० वर्षांपासून हा कारागीर न चुकता आपली सेवा रुजू करतोय. नवरात्रीत विठ्ठल-रुक्मिणीचे दागिने लख्ख चमकावेत, यासाठी तो जीवापाड मेहनत घेतो. ही प्रदीर्घ परंपरा पंढरपूर मंदिराच्या सर्वसमावेशक संस्कृतीची ओळख आहे. इथे माऊलींवरील अथांग प्रेम धर्माच्या सगळ्या भिंती सहज ओलांडून जाते.

धर्माच्या सीमा ओलांडणारी भक्ती

वारकरी संप्रदायाने जगाला कायम समतेचा विचार दिला. इथे कोणत्याही भेदभावाला थारा नसतो आणि सर्व स्तरांतील लोक एकत्र येतात. संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांनी नेहमीच सांगितलंय की, शुद्ध भक्ती हाच ईश्वरापर्यंत जाण्याचा एकमेव मार्ग आहे. या मुस्लिम कारागिराची अविरत सेवा या शिकवणीचं मूर्तिमंत रूप आहे. तो निष्ठेने मुकुट, हार आणि बांगड्यांवर बारकाईने काम करतो. केवळ एकाच ओढीने, की नवरात्रीत आपली रुक्मिणी माता विलोभनीय दिसावी.

मंदिरातील परंपरा आणि दैनंदिन पूजा

सध्या नवरात्रोत्सवासाठी मंदिराची लगबग सुरू आहे. पण नित्य नियम आणि विशेष पूजांसारखे दैनंदिन विधीही तितक्याच उत्साहात पार पडत आहेत. एकादशीला आलेल्या भाविकांना मोठा दुग्धशर्करा योग जुळून आलाय. त्यांना उपवासाचं पुण्य तर मिळतंच आहे, पण मातेच्या उत्सवाच्या या तयारीचे साक्षीदार होण्याचं भाग्यही लाभतंय. एकीकडे विठूरायाची नित्याची पूजा आणि दुसरीकडे नवरात्रीची सजावट. या सुरेख संगमामुळे पंढरीत आलेल्या प्रत्येक भाविकासाठी एक अत्यंत चैतन्यदायी वातावरण तयार झालं आहे.