श्री विठ्ठल आणि रुक्मिणी मातेच्या चरणी भाविकांकडून १६६ ग्रॅम वजनाचे सोन्याचे तुळशी हार अर्पण

पंढरपुरात श्रींच्या चरणी सुवर्णभेट

पंढरपूरच्या विठू माऊलींच्या चरणी ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी एक देखणी सुवर्णसेवा रुजू झाली. मुंबई येथील भाविक श्री. राजीव रंजन व श्रीमती नीता रंजन यांनी थेट गाभाऱ्यात जाऊन श्री विठ्ठल आणि रुक्मिणी मातेच्या चरणी सोन्याचे दोन तुळशी हार मोठ्या भक्तिभावाने अर्पण केले. या दोन्ही सोन्याच्या तुळशी हारांचे एकत्रित वजन १६६ ग्रॅम असून त्यांचे बाजारमूल्य सुमारे २२ लाख रुपये आहे.

मंदिरानेही या दातृत्वाचा सन्मान केला. श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरे समितीच्या सदस्या श्रीमती शकुंतला नडगिरे यांनी मंदिर प्रशासनाच्या वतीने रंजन दाम्पत्याचा यथोचित सत्कार करून त्यांच्या माऊलींप्रती असलेल्या भक्तीचा गौरव केला.

वारकरी भक्तीत तुळशी हाराचे महत्त्व

तुळशीशिवाय विठ्ठलाची भक्ती अपुरीच मानली जाते. वारकरी संप्रदायात तुळशीला अनन्यसाधारण आध्यात्मिक पावित्र्य लाभले असून, तुळशी माळ आणि तुळशी हार हे श्री विठ्ठलाच्या सगुण रूपाचे अविभाज्य अंग मानले जाते. संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांनी आपल्या अनेक अभंगांमधून विठुरायाच्या गळ्यातील तुळशी हाराचे मनोभावे वर्णन केले आहे. भाविकाने निर्मळ भक्तीने अर्पण केलेले केवळ एक तुळशीचे पानही पंढरीच्या पांडुरंगाला अत्यंत प्रिय असते.

प्रत्येक वारकऱ्यासाठी गळ्यात तुळशीची माळ धारण करणे म्हणजे सत्य, साधेपणा आणि करुणेचा वसा घेणे होय. सामान्य भाविक आपल्या अंगणातील ताजी आणि सुवासिक तुळशीची पाने विठुरायाला वाहतात, तर सधन भाविक तुळशीच्या पानांच्या आकाराचे सोन्याचे हार घडवून आपली निष्ठा व्यक्त करतात. हा भक्तिभाव शतकानुशतके सुरू आहे. मंदिराच्या ऐतिहासिक नोंदीनुसार, प्राचीन राजे, पेशवे आणि सरदार घराण्यांनीही अशाच पारंपरिक सुवर्ण अलंकारांची भेट श्रींच्या चरणी अर्पण केली होती.

दैनंदिन दर्शन व्यवस्था आणि नियमावली

सध्या पंढरीत भाविकांची गर्दी कमी आहे. या शांत तीर्थयात्रा काळात पंढरपूर येथे येणाऱ्या भाविकांसाठी दोन प्रकारची दर्शन व्यवस्था सुरू आहे:

• पदस्पर्श दर्शन: यामध्ये भाविकांना थेट गाभाऱ्यात जाऊन श्री विठ्ठल आणि रुक्मिणी मातेच्या चरणकमलांना स्पर्श करून दर्शन घेता येते. नेहमीच्या दिवशी यासाठी साधारणपणे दोन ते तीन तासांचा वेळ लागतो.
• मुख दर्शन: ज्या भाविकांना कमी वेळेत दर्शन घ्यायचे आहे, ते मुखदर्शन मंडपातून मूर्तीचे दर्शन घेऊ शकतात. या रांगेतून दर्शनासाठी साधारण ३० ते ४५ मिनिटे लागतात.

मंदिरातील दैनंदिन पूजा आणि आरत्यांचे नित्यनेम पारंपरिक पद्धतीनुसार अव्याहत सुरू आहेत. पहाटे ४:३० वाजता काकड आरतीने मंदिराचे दरवाजे उघडतात. त्यानंतर सकाळी पंचामृत अभिषेक पूजा संपन्न होते, आणि दुपारी महानैवेद्य व महापूजा पार पडते. रात्री ११:०० वाजता शेजारतीने दिवसाच्या नित्यक्रमाची सांगता होते.

आगामी कार्तिकी यात्रा २०२६ ची पूर्वतयारी

पंढरपुरात आता कार्तिकी वारीची लगबग सुरू झाली आहे. आगामी कार्तिकी यात्रेसाठी श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरे समितीने प्रशासकीय पूर्वतयारी सुरू केली असून, ही यात्रा १० नोव्हेंबर ते २४ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत संपन्न होणार आहे. यात १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी कार्तिकी एकादशी आहे. महाराष्ट्र आणि शेजारील राज्यांतून येणाऱ्या लाखो वारकऱ्यांची सोय व्हावी यासाठी १४ नोव्हेंबरपासून २४ तास दर्शन खुले ठेवण्यात येणार आहे.

विठ्ठलभक्तांसाठी ही खरी पर्वणी आहे. ज्या भाविकांना चंद्रभागेच्या तीरावर शांत वातावरणात नामस्मरण करायचे आहे आणि सुलभ दर्शन तसेच अभिषेक पूजा करावयाची आहे, त्यांच्यासाठी कार्तिकी यात्रेच्या गर्दीपूर्वीचा हा सध्याचा काळ पंढरपूर भेटीसाठी अतिशय अनुकूल आहे.